Zvezde

Zvezde: Zračenje, magnitude i sjajnost

zvezdebelezavanje

Sve informacije koje imamo o nekom nebeskom objektu dobijamo analizom energije koje ono zrači. Radio talasi, vidljiva svetlost, toplota, X-zraci i gama-zraci predstavljaju oblike elektromagnetnog zračenja – energije koja se u obliku talasa prenosi kroz svemir. Elektromagnetni spektar je potpuna oblast talasnih dužina elektromagnetnog zračenja od vrlo dugog kao što su radio talasi pa do vrlo kratkog kao gama-zraci. Zemljina atmosfera je propusna za zračenje najvećeg dela talasnih dužina i ove oblasti se mogu posmatrati sa Zemlje. Zračenje ostalih talasnih dužina se proučava pomoću instrumenata koji su postavljeni van Zemljine atmosfere.

 

Opširnije: Zvezde: Zračenje, magnitude i sjajnost

Write comment (0 Comments)

Obeležavanje zvezda – Bajerove oznake

Velika kola

U staro vreme najupadljivije zvezde su dobijala lična imena. Tome imenovanju su naročito doprineli arapski astronomi koji su u Srednjem veku dostigli zavidno astronomsko znanje, pa otuda mnoge zvezde i danas znamo po njihovim arapskom imenima (Mintaka, Algol, Alnilam, Betelgez, Rigel…).

Opširnije: Obeležavanje zvezda – Bajerove oznake

Write comment (0 Comments)

Zvjezdani komšiluk

1

Koliko Sunce ima komšija u nekom bližem okruženju? Ako bi oko Sunca opisali sferu poluprečnika 5 parseka ili 16,3 svjetlosne godine, obuhvatili bi 76 zvijezda. Samo 9 od njih je dovoljno svijetlo da bi ih mogli vidjeti golim okom. Ovih 76 objekata je raspoređeno u 54 zvjezdana (ili stelarna) sistema. Otprilike polovina ovih zvijezda predstavlja solo sisteme, kao što je naše Sunce, dok su druga polovina binarni ili sistemi sa tri objekta. Nama najbliži sistem sa četiri zvijezde je izvan ove zamišljene sfere, nekih 19 svjetlosnih godina udaljen od nas. Na internetu je dostupno nekoliko kataloga nama najbližih zvijezda, a čini mi se da je ovaj najažurniji i najkompletniji: https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_nearest_stars_and_brown_dwarfs

 

Opširnije: Zvjezdani komšiluk

Write comment (0 Comments)

Severnjača

Precession NPosle Sunca zvezda Polaris (Severnjača, Polarna zvezda itd.) je najpoznatija i najvažnija zvezda za nas Zemaljce, bar u zadnjih nekoliko vekova. Nalazi se iznad severnog pola Zemlje i tako nam pokazuje strane sveta i latitudu mesta odakle je posmatramo. Kad idete na sever ona je sve više na nebu. Na severnom polu je u zenitu.

 

Opširnije: Severnjača

Write comment (0 Comments)

Planine na neutronskoj zvezdi visoke su tek delić milimetra

foxneutronartworkUkratko: kada gigantska zvezda eksplodira pa u prostor odbaci svoje spoljne slojeve ono što preostane, jezgro zvezde, to je neutronska zvezda. Ime „neutronska“ dolazi otuda što su ti objekti, ostaci nekada moćne zvezde, sačinjeni gotovo u isključivo od neutrona.

 

Opširnije: Planine na neutronskoj zvezdi visoke su tek delić milimetra

Write comment (0 Comments)

Nova Herculis 2021

Nova Herculis 1550

Japanski astronom Seiji Ueda uočio je 12. lipnja 2021. godine da se u zviježđu Herkula pojavila nova. Sjaj joj je bio 8,4m i u roku od 2 i pol sata porastao je za dvije veličine, na 6,2m. Do 13. lipnja sjaj joj je polako blijedio pa je pao na preko 7,5m. U trenutku kada sam ju ja snimao, njezin sjaj je dodatno pao i bio je 8,4m. Ona je u dosegu dvogleda i malih teleskopa pa ju se može vidjeti i bez velikih astronomskih instrumenata. Zbog prirode procesa koji se odvijaju, njezin sjaj je primjetno ružičaste boje. Dok sam ju snimao, to je bila prva karakteristika koju sam primijetio. Prekrasna lijepa ružičasta boja. Ona je posljedica emisije dijela spektra koji zrači užareni vodikov plin. No, krenimo redom.

 

Opširnije: Nova Herculis 2021

Write comment (4 Comments)

Nova Kasiopeje 2021, u 3D

Nova Cas 0233 img Finish

Baxter osmatracDa li posmatrate još uvek aktivnu Novu u Kasiopeji? Nezvanično, Nova Cas 2021, zvanično V1405 Cas, malo iznad Beta Kasiopeje. Otkrivena je 18. marta sa magnitudom 9.6, pa je porasla na 7. prividnu veličinu. Onda pre dve nedelje (6.-7. maja) „buknula“ je i ubrzo dostigla magnitudu 5.2. Postala je, kako vesti kažu, „nova koja može da se vidi slobodnim okom.“ Što u praksi znači da može lako da se vidi dvogledom. Sjaj joj sada slabi, ali još uvek je vidljiva, a naravno, još uvek može da se snimi. I zahvaljujući jednom dobrom astrofografu pružila nam je priliku za 3D doživljaj svemira.

Opširnije: Nova Kasiopeje 2021, u 3D

Write comment (0 Comments)

Komentari

  • Baki said More
    Šajcarski matematičar i naučnik Jakob... 21 sati ranije
  • Ace said More
    U sve navedene ideje mora se ukljuciti... 1 dan ranije
  • Ace said More
    Ds, samo postojanje nas i svemira je vec... 1 dan ranije
  • Драган Танаскоски said More
    Ako urušena zvezda dobija sve veću i... 2 dana ranije
  • Siniša said More
    Sticajem okolnosti, ja sam prvi pomenuo... 4 dana ranije

Foto...